کلینیک روانشناسی زهرا لطفی | کلینیک روانشناسی و مرکز مشاوره زهرا لطفی
مشاوره کودک و نوجوان – شاید همهمون این جمله رو شنیده باشیم که رفتار و عواطف ما ریشه در کودکیمون داره . در واقع شخصیت ما یه نوع انعکاس از کودکیمونه. برای کودک و نوجوان، روانشناسها یه دوره طلایی به نام دوران کودکی و نوجوانی تعریف میکنن که تو این دوره رشد ذهنی، روانی و جسمی اتفاق میفته. به طور کلی تا ۷ سالگی تغییرات بیشتری صورت میگیرن.
حرف زدن درباره مشاوره کودک و نوجوان برای والدین خیلی آسون نیست والدین معمولا نمیخوان کودکشون نیاز به راهنمایی و مشاوره داشته باشه. این باعث میشه که والدین فرزندشون رو به درمانگر نبرن و این برای بزرگسالی کودک مشکل ساز میشه چون درمانهای روانشناسی برای کودک و نوجوان میتونه زندگی فعلی و آینده شون رو تغییر بده و به رشد و شکوفاییشون کمک کنه. جای خوب اینه که خوشبختانه اختلالات روانی در کودکان و نوجوانان قابل درمان هستن.
سلامت روان بخش مهمی از سلامت کلی کودک هست و اثرات بزرگی روی سلامت جسمی و استعدادهایش داره. سلامت روانی کودک تاثیراتی بلندمدت روی تواناییها و پتانسیلهایش به عنوان نوجوان و حتی به عنوان یک بزرگسال داره. آمارها نشون میدن که ۱۵ میلیون کودک در ایالات متحده با انواع اختلالات روانی روبرو هستند، این آمار توسط انجمن روانشناسی آمریکا (APA) منتشر شده.
اخیراً NHS DIGITAL در انگلستان یه آمار جدید درباره سلامت روان کودکان و نوجوانان منتشر کرده که برخی از یافتههاش رو در ادامه بررسی میکنیم. سنجشی که در سال ۲۰۰۴ انجام شد حکایت از این داره که یکی از هر ۵ تا ۱۵ کودک در این رده سنی با یک اختلال سلامت روانی مواجه هست. با آمارهای جدیدتری که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد، این عدد به یک نفر از هر ۹ نفر رسیده.
تعریف مشاوره کودک و نوجوان
دوره کودکی و نوجوانی واقعاً یک دوره بسیار حساس در زندگی افراده و اگه مشکلی پیش بیاد هیچوقت نباید ازش غافل بشیم. بهتره که به محض شناسایی یک مشکل، سریعاً به یه متخصص مراجعه کنیم، چون این مشکلات میتونن زمینهساز برای مشکلات بزرگتر در آینده باشن و حتی ممکنه درمانشون سخت و زمانبر تر باشه. به سوال شما درباره مشاوره کودک و نوجوان پاسخ میدیم: این نوع مشاوره شبیه به مشاوره برای بزرگسالانه. جلسات در فضای امن و محافظت شدهای برگزار میشن که به کودک کمک میکنن تغییراتی در افکار، رفتارها و احساساتش به وجود بیاد.
تفاوت اصلی مشاوره برای بزرگسالان و کودکان در اینه که در جلسات مشاوره کودکان، مشاور باید اطمینان حاصل کنه که کودک به درستی مفاهیم رو درک کرده و حس کنه که تنها نیست. جلسات مشاوره کودک ممکنه تنها با حضور خود کودک، خانواده کودک و یا یک گروه خانوادگی برگزار بشه. به طور خلاصه، مشاوره کودک یک نوع درمانه برای کودکان و نوجوانانی که با یک یا چند اختلال روانی روبرو هستن و همچنین برای نوجوانانی که تجربه تروما رو داشتن و محیط خانه براشون ممکنه محیطی استرس زا باشه.
بسیاری از موضوعاتی که این کودکان باهاشون سروکار دارن، تقلیدی از موضوعاتی هستن که بزرگسالان تو زندگی روزمره شون باهاشون روبرو میشن.موضوعات رایجی مثل اضطراب، افسرگی و … در مشاوره کودک، درمانگر مشکلات را به بخشهای قابل کنترل تجزیه میکند و کودک میتواند آنها را بهتر درک کند و با آنها کنار بیاید.
مشاوره کودک و نوجوان در کلینیک دکتر لطفی
کلینیک روانشناسی دکتر لطفی انواع مشاوره برای کودک و نوجوان، مشاور خانواده، مشاوره قبل از ازدواج توسط متخصصین هر حوزه به مراجعه کنندگان ارائه میشود.
مشاوره کودک و نوجوان چه موضوعاتی را شامل میشود؟
مشاوره کودک و نوجوان موضوعات مختلفی را شامل میشود از جمله:
طلاق یا جدایی
مرگ عزیزان تروما یا آسیب
سوءاستفاده جنسی
قلدری
آزار عاطفی
آزار جسمی
جابه جایی محل زندگی خانواده یا کودک
سوء مصرف مواد یا اعتیاد در خانواده
اختلالهای روانی مثل افسردگی نوجوانان و کودکان، اضطراب و وسواس فکری
چه زمانی باید برای ارجاع فرزندان نزد یک مشاور اقدام کرد؟
افراد بزرگسال اغلب دوران کودکی را به عنوان یک دورهی زمانی بیخیالی و پر از بازی در نظر میگیرند، اما این تصور صحیح نیست. کودکان مستعد برای تجربه اختلالات روانی هستند، همانطور که در آمارها مشاهده میشود، حدود یک نفر از هر نه کودک دچار اختلال روانی است. در دوران نوجوانی، هورمونها در حال تغییر هستند و نوسانات حالت روحی طبیعی است. تحمل زندگی برای آنها دشوار میشود و به دلیل اشتغال والدین، یک جدایی بین خانواده و نوجوان ایجاد میشود و نوجوان ممکن است به جای خانواده، به دوستان خود روی آورد.
گروه همسالان میتواند در برخی از مشکلاتی که روی نوجوانان میآیند، مفید باشد، اما وقتی نشانههای اختلال روانی در نوجوان ظاهر میشوند، نیاز به بیش از مشارکت گروه همسالان است. اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب، اختلال دوقطبی، اختلال نقص توجه (ADD) و غیره، زمانی که کودک ناراحتی روانی، عاطفی یا اجتماعی را تجربه میکند، مقابله با آن دشوار است، به خصوص زمانی که احساس میکنید هیچ راه حلی برای کمک به فرزندتان وجود ندارد. در این مواقع، یک مشاور کودک و نوجوان خوب میتواند بسیار مفید باشد.
یک مشاور کودک مناسب میتواند عوامل اساسی را که بر سلامت روانی فرزندتان تأثیر میگذارد، به خوبی شناسایی کرده و به سرعت به درمان مناسبی بپردازد. واقعیت این است که بسیاری از کودکان و نوجوانان قادر به پردازش کامل پیچیدگیهایی که همراه با مسائل عاطفی و روحی روانی است، نیستند. در این حالت، مشاوره میتواند دقیقاً آن چیزی باشد که کودک شما برای رسیدن به یک ذهنیت سالم نیاز دارد.
مشاوره کودک و نوجوان به استفاده از دانش و تخصص یک مشاور برای برطرف کردن نگرانیهای شما و کمک به فرزندتان متمرکز است. مشاور کودک میتواند از ابزارهای مناسب برای مقابله با مشکلات روانی که در فرزندتان پیش میآید، استفاده کند. علاوه بر این، به شما و فرزندتان کمک میکند تا اوقات ناخوشایند، ترسناک، تحریک کننده اضطراب و چالشهای استرس زا را با کمترین تأثیرات ممکن تجربه کنید.
اگر فرزندتان به اختلال روانی مبتلا شود و درمان مناسبی دریافت نکند، ممکن است خود به راهکارهای خود درمانی مختلفی متوسل شود، مثلاً به مصرف مواد روی آورد. پس باید آگاه باشید که چه علائمی ممکن است نشان دهنده نیاز فرزندتان به مشاوره باشد.
علائم و اتفاقاتی که ممکن است در فرزند ما رخ بدهد و باید برای درمان آن به مشاور کودک رجوع کنیم
- احساس ناامیدی و غم مداوم
- عصبانیت مداوم و تمایل به واکنش بیش از حد به موقعیتها
- نگرانی مداوم، اضطراب یا ترس
- نگرانی از بیماری جسمی یا ظاهر خودش
- افت ناگهانی و غیر قابل توضیح نمرات درمدرسه
- از دست دادن علاقه به فعالیتهایی که زمانی از آن لذت میبرد
- تغییر در الگوهای خوابیدن یا خوردن
- ترجیح می دهد تنها باشد و در جمع دوستان و خانواده شرکت نکند
- شنیدن صداهایی که در آنجا نیست و واقعیت ندارد
- ابراز افکار خودکشی
- عدم توانایی در تمرکز، روشن فکر کردن یا تصمیم گیری
- انجام کارهای روزمره به طور وسواسی مانند شستن دستها یا تمیز کردن مکرر وسایل
- تجربه ی کابوس
- مصرف الکل یا مواد مخدر
- با وسواس غذا خوردن و مشکلات گوارشی
- شرکت در اقدامات خشن مانند آتشسوزی یا کشتن حیوانات
اگر کودک یا نوجوان برخی یا بسیاری از علائمی که بیان کردیم را نشان دهد، به احتمال زیاد به درمان نیاز دارد. درمان در کودکان میتواند بسیار مفید باشد، به خصوص اگر در زمان مناسب آغاز شود. اما برخی اتفاقات هستند که باعث میشوند کودک احساس تنش و افسردگی کند، اما نیازی به مراجعه به مشاور کودک ندارد و تنها نیاز به صبر و اعطای وقت به کودک است.
مواردی مانند:
- طلاق والدین
- تغییر مدرسه، شهر یا کشور
- ورود فرزند جدید به خانواده
این موارد میتوانند تاثیرهای منفی روی رفتار و احساسات فرزند شما بگذارند، اما در اکثر موارد با گذشت زمان مشکل حل میشود. در واقع گاهی تنها کافیست صبر کنید و صرفنظر از نگرانیهای اولیه، به امید بهبود وضعیت باشید.
معیار های یک مشاور کودک و نوجوان خوب چیست؟
در رابطه با این سوال مهم که از ذهن والدین کودکان برخیزد، باید گفت که پیدا کردن یک مشاور خوب برای فرزندان میتواند یک فرایند تحقیقی و انتخابی باشد. به خاطر داشته باشید که هر کودک منحصر به فرد است و به همین دلیل، نمیتوان به طور مستقیم به نقل قولهای دیگران در مورد مشاوران اعتماد کرد. اینجا چند نکته مهم برای انتخاب یک مشاور کودک مناسب است:
تخصص: مطمئن شوید که مشاور دارای تخصص و تجربه کافی در زمینه روانشناسی کودکان است. بررسی تحصیلات و گواهینامههای حرفهای او میتواند مفید باشد.
روش کار: هر مشاور دارای روش و تکنیکهای خود در کار با کودکان است. بهتر است با مشاور صحبت کنید و روش کار او را مطالعه کنید تا ببینید آیا این روش با ارزشها و نیازهای شما همخوانی دارد یا خیر.
ارتباط و اعتماد: ارتباط داشتن با مشاور بسیار مهم است. حس کنید که مشاور به شما و فرزندتان توجه کافی میکند و احساس اعتماد بین شما و او برقرار است.
تجربه کاری: سوابق کاری و تجربیات مشاور را بررسی کنید. ببینید آیا او پیشتر در حل مشکلات مشابهی کار کرده یا نه. بازخوردها و توصیهها: نظرات و توصیهها مشتریان قبلی میتواند بسیار مفید باشد. در اینترنت یا از طریق دیگران به دنبال بازخوردها و نظرات مثبت در مورد مشاور بگردید.
انطباق فردیت: در نهایت، بسیار مهم است که مشاوری انتخاب کنید که با شخصیت و ارزشهای شما هماهنگ باشد و احساس کنید بهترین گزینه برای شما و فرزندتان است.
جمع بندی
کودکان هم مثل بزرگسالان و چه بسا بیشتر به مشاوره و روان درمانی نیاز دارند. در فرایند مشاوره کودک و نوجوان، والدین هم میبایست دخیل باشند. بخصوص اینکه آنچه که ممکن است باعث اختلالاتی در کودکان شود، نحوه فرزندپروری غیرصحیح والدین است.
